BÀI 252 – Bạch mao căn: vị thuốc từ cỏ tranh

Bạch mao căn hay vạn căn thảo mà dân gian hay gọi là rễ cỏ tranh. Được ghi nhận đầu tiên trong “Thần nông bản thảo”. Từ một loài cỏ dại trong vườn và giá trị thật sự của cỏ tranh đang được nghiên cứu ứng dụng. Thành phần chứa nhiều đường và các hợp chất có lợi cho sức khỏe. Với tác dụng cầm máu, lợi tiểu, chống vi khuẩn, chống viêm và điều hòa miễn dịch. Không khó để nhận biết mao căn trong cuộc sống hiện tại với một ly “nước mát”, một món ăn hoặc một vị thuốc thường dùng.

Bạch mao căn là gì?

Cỏ tranh thuộc họ lúa. Cây thân thảo sống lâu năm. Thân rễ có nhiều vảy. Vì hình dạng chồi non như mũi giáo dài, nên được gọi là mâu. Mà hoa và rễ lại có màu trắng nên được gọi là bạch mao căn. Hoa, chồi và rễ của bạch mao căn có giá trị dược tính rất cao. Mao căn cũng rất nhiều chủng loại. Hoa nở vào mùa xuân gọi là mao nhưng hoa nở vào mùa thu gọi là gian và đều có vị ngọt như nhau. Thu hoạch vào mùa xuân và mùa thu, sơ chế và phơi khô. Ngoài ra, mao căn còn có thể dùng tươi hoặc sao cháy lên.

Bạch mao căn được xem là “đại ca” trong 10 loại cỏ khó chịu nhất vì chỉ cần 1 đoạn rễ còn sót lại. Chúng có thể phát triển thành cả 1 khu rừng.

Thành phần hóa học của Bạch mao căn

Dược lý hiện đại khám phá ra lượng lớn các loại đường. Bao gồm: sucrose, dextrose (glucose) và một lượng nhỏ của fructose, xylose. Điều này dễ nhận biết khi ăn thử 1 đoạn mao căn tươi sẽ cảm nhận được vị ngọt của nó. Các axit đơn: axid xitric, axid oxalic và malic axid. Hơn nữa, nó cũng chứa cancium, mannitol, coixin và arundin. Muối kali phong phú của có tác dụng lợi tiểu tốt.

Bạch mao căn
Bạch mao căn

Tác dụng dược lý của Bạch mao căn

Tác dụng lợi tiểu

Được ghi nhận rất lâu trong y học cổ truyền về tác dụng lợi tiểu của mao căn. Với thành phần chứa nhiều muối kali giúp đào thải một lượng lớn nước ở thận theo gradient nồng độ.

Chống oxy hóa

Mao căn chứa lượng polyphenol tương đối lớn và có khả năng chống oxy hóa tốt. Được theo dõi và kiểm soát qua 2 phương pháp Fenton và phương pháp khử kali ferricyanide. Theo đó, gốc -OH là chất có hại nhất đối với cơ thể con người. Và polyphenol trong mao căn xuất sắc vượt qua 2 cửa ải thu gom gốc -OH này.

Cho thấy vai trò của polyphenol trong việc ngăn ngừa các bệnh thoái hóa thần kinh và rối loạn tim mạch.

Ngăn chảy máu

Thành phần trong mao can rút ngắn đáng kể thời gian chảy máu và thời gian đông máu. Bằng hàm lượng cancium có trong rễ. Do đó, đây cũng là một phương thức dân gian chữa các chứng chảy máu cam vào mùa hè. Theo y học cổ truyền, dùng mao căn đã sao đen sẽ làm tăng tác dụng cầm máu của thảo dược này.

Giảm viêm nướu

Hiện nay, với tác dụng cầm máu, chiết xuất Mao căn được thêm vào các sản phẩm chăm sóc răng miệng, cho thấy hiệu quả tuyệt vời trong việc giảm chảy máu nướu.

Trong nghiên cứu hiện tại, kem đánh răng có chứa thành phần thảo dược. Bao gồm Xuyên khung và Mao căn đã được kiểm tra về hiệu quả và độ an toàn. Trong 12 tuần sử dụng hai lần mỗi ngày trong việc cải thiện nướu và vệ sinh răng miệng. Như giảm sự hình thành mảng bám, viêm nướu và chảy máu chân răng. Cụ thể, cải thiện tốt hơn ở răng hàm và răng cửa. Tình trạng viêm nướu càng nghiêm trọng thì hiệu quả càng cao.   

Bệnh thận

Protein niệu có thể giảm vào tuần thứ 8 sau khi sử dụng trong phòng thí nghiệm. Đồng thời giảm hàm lượng TNF-α trong huyết thanh và biểu hiện của TGF-β1 và NF-κB p65 trong mô thận giảm đáng kể. Nhưng hàm lượng TP và ALB trong huyết thanh tăng rõ rệt. Các chiết xuất khác nhau của Mao căn có tác dụng bảo vệ khác nhau trong bệnh thận. Cơ chế này có thể liên quan đến việc giảm biểu hiện của NF-κB p65 và TGF-β1.

Tăng miễn dịch

Rễ cỏ tranh có thể làm tăng đáng kể tỷ lệ thực bào và tăng số lượng tế bào T. Trong khi đó khích thích phóng thích interleukin-2. Điều này chỉ ra rằng Rhizoma invatae có lợi cho việc tăng cường chức năng miễn dịch.

Trị sốt xuất huyết: 

Dùng Mao căn 50 – 100g, Đơn sâm 20 – 30g, Lô căn 30 – 40g, Hoàng bá, Đơn bì đều 10 – 15g, Bội lan 15 – 30g, tùy chứng gia vị, đã trị 60 ca xuất huyết, mỗi ngày 1 – 3 thang sắc chia nhiều lần uống. Có kết hợp dùng sinh tố C 2 – 3g/ mỗi ngày, truyền dịch và cho thuốc tây cầm máu lúc chảy máu nhiều, chỉ có 2 ca tử vong còn hồi phục tốt so với tổ đơn thuần dùng thuốc tây tốt hơn và sự khác biệt có ý nghĩa thông kê ( Báo cáo của Hạ viễn Lục, Tạp chí Trung tây y kết hợp 1986.6(4):212).

Trị chảy máu cam: 

Chi tử 18g, Mao căn tươi 120g (hoặc Mao căn khô 36g) sắc uống nóng sau ăn hoặc trước lúc ngủ, có kết quả đối với chảy máu cam thể phế vị thực nhiệt, tâm hỏa bốc, uống 1 – 3 thang có kết quả.

Trị viêm thận cấp:

 Bạch mao căn khô 250g, nước 500ml sắc nước chia 2 – 3 lần uống, trị viêm thận cấp trẻ em, có 11 ca, 9 ca khỏi, 2 ca tốt, trung bình mỗi bệnh nhân uống 42 thang, so với tổ đối chiếu tỷ lệ khỏi cao hơn 21% ( Báo cáo của Lưu Tuấn Quảng đông y học 1965, 3:28).

Dùng thanh nhiệt giáng hỏa: 

Trong các trường hợp nội nhiệt phiền khát, phế nhiệt khó thở, vị nhiệt nôn ói.

  • Mao căn tươi 40g sắc uống, lúc thuốc ấm sau khi ăn. Trị chứng phế nhiệt khó thở.
  • Mao cát thang: Mao căn 12g, Cát căn 12g, sắc nước uống trị chứng nấc cụt do nhiệt.

Dùng lương huyết chỉ huyết: 

Trị chứng nhiệt thịnh gây nôn ra máu, chảy máu cam.

  • Tam tiên ẩm: Tiên mao căn 40g, Tiên tiểu kế 20g, Tiên ngẫu tiết 40g, sắc uống trị chứng hư lao trong đờm có máu ( có thể dùng cho bệnh lao, giãn phế quản ho ra máu).
  • Mao căn 40g, Đại kế căn 20g sắc uống trị tiểu ra máu.

Dùng lợi tiểu tiêu phù: 

Trong các trường hợp viêm cầu thận cấp, phù, nước tiểu ít, thấp nhiệt hoàng đản.

  • Bạch mao căn tươi ( cạo sạch vỏ) 80 – 160g, Bạch anh tươi 80g, Thịt nạc heo 160g nấu ăn. Trị viêm gan hoàng đản tiểu tiện ít.
  • Bạch mao căn tươi, Tây qua bì đều 40g, Ngọc mễ tu 12g, Xích tiểu đậu 16g, sắc uống . Trị viêm cầu thận cấp.
  • Trà lợi tiểu: Râu ngô 40g, Xa tiền 25g, Rễ cỏ tranh 30g, Hoa cúc 5g, tất cả thái nhỏ trộn đều. Mỗi lần cân 50g pha thành 0,75lít, chia uống trong ngày vòa lúc khát.

Dùng phòng ngừa ho gà: 

Bạch mao căn 20g, Cam thảo 8g, Bắc sa sâm 12g, sắc uống ngày 1 thang.

Cẩn trọng khi sử dụng Bạch mao căn

Người có triệu chứng lạnh bụng, cảm lạnh, buồn nôn không nên sử dụng Bạch mao căn như một thức uống hằng ngày. Mặc khác, đôi khi sử dụng lượng lớn trong thời gian dài cũng gây tình trạng chóng mặt hoặc buồn nôn thoáng qua.

Trà bạch mao căn

Trà mao căn ngân hoa: dùng 40g rễ tranh tươi và 20g kim ngân hoa. Nấu 100ml nước sôi và cho 2 loại thảo dược vào. Thêm 20g đường phèn và lọc bỏ cặn. Trà mao căn ngân hoa có thể giúp thanh nhiệt và giải độc, thanh họng, thích hợp khi cảm lạnh do virus, viêm amidan cấp tính và mãn tính.

Tóm lại

Bạch mao căn một loại cỏ gần gũi với nhiều tác dụng hay. Như là cầm máu, lợi tiểu, chống vi khuẩn, chống viêm và điều hòa miễn dịch. Nguồn nguyên liệu dễ tìm và tương đối an toàn vệ sinh nếu được thu hái, chế biến hiệu quả. Tuy nhiên cần cẩn trọng khi sử dụng và nên tham khảo ý kiến bác sĩ khi muốn áp dụng vào điều trị bất cứ tình trạng gì.

LIÊN HỆ MUA SẢN PHẨM:
0939 714 275
tiemthuocbacsaithanh

Thuocbacsaithanh

CÁC BÀI VIẾT LIÊN QUAN:
– CỎ LƯỠI RẮN – DƯỢC LIỆU VƯỜN NHÀ
 VỊ THUỐC TÁO NHÂN CÓ TÁC DỤNG GÌ?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *